Καλοκαιρινές διακοπές: Τι πρέπει να προσέξουμε;

Ηλιοθεραπεία

Οι παγίδες του καλοκαιριού για την υγεία μας καραδοκούν, με κίνδυνο να χαλάσουν τις πολυπόθητες διακοπές μας. Ηλιακά εγκαύματα και ηλίαση, τσιμπήματα από έντομα και θαλάσσια ζώα, ωτίτιδες και φαρυγγίτιδες από βουτιές και πισίνες, βλάβες των ματιών από τον ήλιο, τροφικές δηλητηριάσεις, μυκητιάσεις του δέρματος και ατυχήματα στη θάλασσα είναι μερικά από τα δυσάρεστα αναπάντεχα του θέρους.

Ο καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας κ. Σπύρος Γεωργαράς, ο καθηγητής Γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας κ. Ιωάννης Μεσσήνης, ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Χρήστος Πίτσαβος, ο αναπληρωτής καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημήτρης Κανδηλώρος, ο επίκουρος καθηγητής Δερματολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Αλέξανδρος Στρατηγός, η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Πόπη Αναστασέα – Βλάχου και η επίκουρη καθηγήτρια Δερματολογίας κ. Καίτη Μουλοπούλου-Καρακίτσου συμβουλεύουν πώς να περάσετε ένα καλό και ανέφελο καλοκαίρι.

Νοσήματα που προκαλούνται από τον ήλιο

Το πολύμορφο εξάνθημα εκ φωτός, η ηλιακή κνίδωση, η ακτινική κνήφη, η ευλογιοειδής ιδρώα και η χρόνια ακτινική δερματίτιδα είναι νοσήματα που εκδηλώνονται όταν το δέρμα εκτεθεί στον ήλιο.

«Η αιτιολογία των νοσημάτων αυτών δεν είναι γνωστή, γι’ αυτό και τα ονομάζουμε ιδιοπαθή. Πιθανολογούμε ωστόσο ότι έχουν σχέση με μια ανώμαλη διέγερση του ανοσολογικού συστήματος του δέρματος όταν αυτό εκτίθεται άμεσα στον ήλιο», επισημαίνει ο κ. Α. Στρατηγός.

«Ειδικά το πολύμορφο εξάνθημα εκ φωτός είναι αρκετά συχνό (στατιστικές αναφέρουν ότι εμφανίζεται σε ποσοστό έως και 10% στον γενικό πληθυσμό) και παρουσιάζεται με ένα κνησμώδες εξάνθημα, αποτελούμενο από μικρά κόκκινα σπυράκια στα σημεία του δέρματος που εκτίθενται στον ήλιο».

Η νόσος είναι συχνή σε νεαρές γυναίκες, εμφανίζεται στην αρχή του καλοκαιριού με τις πρώτες εκθέσεις και έχει την τάση να υποτροπιάζει κάθε χρόνο την ίδια εποχή. «Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού το εξάνθημα έχει την τάση να καλυτερεύει, καθώς το δέρμα μαυρίζει και γίνεται πιο ανθεκτικό», λέει ο κ. Στρατηγός.

«Πολλοί ασθενείς, βασιζόμενοι στο γεγονός αυτό, δοκιμάζουν μικρές και σύντομες εκθέσεις αρχικά, ώστε το δέρμα να αποκτήσει την “αντοχή” αυτή και να μην εμφανίζει το εξάνθημα σε μετέπειτα εκθέσεις. Σε άτομα που έχουν σοβαρό πρόβλημα με εκτεταμένο εξάνθημα και φαγούρα, υπάρχει η δυνατότητα της προφυλακτικής φωτοθεραπείας, της χορήγησης δηλαδή μικρών δόσεων “τεχνητής” υπεριώδους ακτινοβολίας σε επαναλαμβανόμενες συνεδρίες για την ανάπτυξη αντοχής στη δράση της ηλιακής ακτινοβολίας».

Η θεραπεία αυτή ένα είδος φωτο-απευαισθητοποίησης, γίνεται σε ειδικά κέντρα φωτοθεραπείας (όπως αυτό του Νοσοκομείου Α. Συγγρός) και εφαρμόζεται 1-2 μήνες πριν από την έναρξη των καλοκαιρινών εκθέσεων.

Νοσήματα που επιδεινώνονται με τον ήλιο είναι οι κολλαγονώσεις (ερυθηματώδης λύκος, δερματομυοσίτιδα), η ροδόχρους νόσος/ακμή, ο ομαλός λειχήνας, ο επιχείλιος έρπης, τα αυτοάνοσα πομφολυγώδη.

Συμβουλές: Να αποφεύγετε την έντονη έκθεση στον ήλιο, όταν εκτίθεσθε να φοράτε ρούχα και καπέλο (προστατεύουν περισσότερο από τα αντιηλιακά) και να χρησιμοποιείτε στα ακάλυπτα μέρη του σώματος και του προσώπου αντιηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας (πάνω από 20) και ευρύ φάσμα κάλυψης (για UVA και UVB ακτινοβολία).

Εάν πάσχετε από νόσημα που επιδεινώνεται με τον ήλιο, να αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο το μεσημέρι και να μη βγαίνετε ποτέ στον ήλιο χωρίς αντηλιακό.

Φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν φωτοευαισθησία

* Αντιβιοτικά (π.χ. τετρακυκλίνες)

* Αντιψυχωσικά

* Αντιυπερτασικά

* Αντιδιαβητικοί παράγοντες

Συμβουλή: 1) Εάν παίρνετε τέτοια φάρμακα, να ρωτάτε τον γιατρό σας εάν μπορείτε να κάθεστε στον ήλιο. 2) Να έχετε οπωσδήποτε ισχυρή αντηλιακή προστασία.

Προβλήματα σε αυτιά, στόμα, ιγμόρεια

Το «αυτί του κολυμβητή» από κολύμπι σε μολυσμένα νερά, οι μυκητιάσεις του αυτιού από τις πισίνες και η ρήξη τυμπάνου από καταδύσεις είναι συχνά προβλήματα, που ταλαιπωρούν την ακοή μας το καλοκαίρι.

1. «Αυτί του κολυμβητή» (εξωτερική ωτίτιδα)

Το 10% του πληθυσμού έχει προσβληθεί τουλάχιστον μία φορά από τη νόσο. Πρόκειται για φλεγμονή του δέρματος του πόρου του αυτιού, δηλαδή της οπής που οδηγεί στο τύμπανο. Η βλάβη στον προστατευτικό μηχανισμό του αυτιού, λόγω της ζέστης και της υγρασίας το καλοκαίρι, ευνοεί την είσοδο μικροβίων. Εκδηλώνεται συνήθως ύστερα από κολύμπι στη θάλασσα ή στην πισίνα. Μεγάλο πρόβλημα είναι οι συχνές υποτροπές της νόσου. Σοβαρές επιπλοκές είναι τα αποστήματα και η επέκταση της φλεγμονής σε γειτονικούς ιστούς.

Αντιμετώπιση: Συχνός τοπικός καθαρισμός του αυτιού από ωτορινολαρυγγολόγο, σταγόνες με αντιβιοτικό και κορτιζόνη για τον έξω ακουστικό πόρο, παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Όχι στην είσοδο νερού στο αυτί και στο ξύσιμο ή «σκάλισμα» του αυτιού.

2. Ωτομύκωση

Πρόκειται για εξωτερική ωτίτιδα που οφείλεται σε μύκητες. «Δηλαδή σε ένα είδος μικροοργανισμών, των οποίων η ανάπτυξη ευνοείται από την υγρασία και το καλοκαίρι ενδημεί τις κυρίως στις πισίνες και λιγότερο στη θάλασσα», εξηγεί ο αναπληρωτής καθηγητής κ. Δ. Κανδηλώρος. «Οι μύκητες αυτοί είναι ο aspergillus niger και o candida albicans. Ο γιατρός στην ωτοσκόπηση μπορεί να δει μάζα μυκήτων, με εμφάνιση σαν μπαμπάκι ή μούχλα».

Εκδηλώνεται με έντονο κνησμό, πόνο και απόφραξη του έξω ακουστικού πόρου, με αποτέλεσμα τη βαρηκοΐα.

Αντιμετώπιση: Τοπική φαρμακευτική αγωγή με ειδικά αντιμυκητιασικά φάρμακα. Πολύ σημαντικός είναι ο τοπικός καθαρισμός από ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο. Μη χρησιμοποιείτε αντιβιοτικά και κορτιζόνη, γιατί προκαλούν υποτροπή της νόσου

3. Διάτρηση τυμπανικού υμένα

Kατά τη διάρκεια των καταδύσεων, η υψηλή πίεση στο τύμπανο μπορεί να προκαλέσει διάτρηση στον τυμπανικό υμένα του αυτιού. «Η διάτρηση εκδηλώνεται κυρίως με έντονο πόνο και εκροή μικρής ποσότητας αίματος στον πόρο του αυτιού», περιγράφει η κ. Αιμιλία Ιακώβου, γιατρός της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Κατά την ωτοσκόπηση, ο γιατρός παρατηρεί οπή στο τύμπανο. Η διάτρηση μπορεί να επουλωθεί αυτόματα, χωρίς παρέμβαση. Εάν δεν συμβεί αυτό, πρέπει να προχωρήσουμε σε επέμβαση και διόρθωση του ρήγματος (τυμπανοπλαστική)».

Αντιμετώπιση: Αντιβιοτική αγωγή, αποφυγή εισόδου του νερού στο αυτί και ιατρική παρακολούθηση.

4. Χρόνια μέση ωτίτιδα

Η είσοδος μολυσμένου νερού από θάλασσα ή πισίνα σε όσους πάσχουν από χρόνια μέση ωτίτιδα ή έχουν χειρουργηθεί για φλεγμονώδεις παθήσεις του αυτιού, μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης και εκ νέου μόλυνση. Η φλεγμονή εκδηλώνεται με πόνο και έκκριση πύου.

Αντιμετώπιση: Αντιβιοτική αγωγή από το στόμα και αντιβιοτικές σταγόνες τοπικά.

5. Παραρρινοκολπίτιδα

Σε περιπτώσεις χρόνιας παραρρινοκολπίτιδας _ κυρίως σε ιγμορίτιδες _ μπορεί να εμφανιστεί έξαρση των συμπτωμάτων, λόγω της έκθεσης στον ήλιο και τη ζέστη. «Με την είσοδο μολυσμένου νερού στα στόμια των ιγμορείων, μπορεί να προκληθεί στάση του υγρού στα ιγμόρεια, επιμόλυνση από παθογόνα μικρόβια και φλεγμονή», επισημαίνει ο κ. Κανδηλώρος.

Η πάθηση εκδηλώνεται με ρινική συμφόρηση, πυώδη έκκριση της μύτης, πονοκέφαλο, πόνο στην περιοχή του ιγμόρειου και χαμηλό πυρετό.

Αντιμετώπιση: Αποσυμφορητική αγωγή στη μύτη, ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό και αντιβιοτική αγωγή για το μικρόβιο.

6. Στοματίτιδα, φαρυγγίτιδα

Η έκθεση σε μικρόβια και άλλους μικροοργανισμούς της θάλασσας και της πισίνας, η οποία ευνοείται και από τις υψηλές θερμοκρασίες της εποχής, καθώς και η είσοδος νερού στη στοματική κοιλότητα μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση στοματίτιδας ή φαρυγγίτιδας σε ανθρώπους με επιβαρημένη υγεία. «Οι παθήσεις αυτές εκδηλώνονται με πόνο στον στοματοφάρυγγα και δυσκολία στην κατάποση», εξηγεί ο κ. Κανδηλώρος. «Ο γιατρός παρατηρεί ερυθρότητα του στοματοφάρυγγα ή και λευκωπές πλάκες».

Αντιμετώπιση: Τοπική αντισηπτική αγωγή και αντιβίωση από το στόμα.

7. Δυσλειτουργία ευσταχιανής σάλπιγγας

Το καλοκαίρι, η έκθεση σε αλλεργικούς παράγοντες που συναντώνται στο νερό της θάλασσας ή της πισίνας, καθώς και η έκθεση στο χλώριο της πισίνας, μπορεί να προκαλέσει σε άτομα με δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας συσσώρευση υγρού στο μέσο αυτί και εκκριτική ωτίτιδα και βαρηκοΐα.

Αντιμετώπιση: Αποσυμφορητική αγωγή με σπρέι στη μύτη και ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό.

Συμβουλές πρόληψης

* Εάν έχετε ευαισθησία στα αυτιά ή πάσχετε από διαβήτη, όταν κολυμπάτε να φοράτε ωτοασπίδες ή ειδικά κάλυπτρα στα αυτιά.

* Εάν αισθανθείτε φαγούρα ή πόνο στο αυτί, να πάτε αμέσως σε γιατρό.

* Εάν μπει νερό στο αυτί μη χρησιμοποιείτε μπατονέτες, αλλά να το σκουπίζετε απαλά με πετσέτα.

Προσοχή στα θαλάσσια σπορ

Για να προλάβετε τα (συχνά) ατυχήματα στα καλοκαιρινά σπορ, ο διευθυντής Ορθοπεδικής Χειρουργικής και Αθλητιατρικής στο Ιατρικό Κέντρο Northern Westchester της Νέας Υόρκης δρ Βίκτορ Κάμπι, συμβουλεύει:

* Να κάνετε σπορ μόνο εάν είστε σε καλή φυσική κατάσταση

* Μην ξεχνάτε να ζεσταίνετε τους μυς σας πριν αρχίσετε

* Να γνωρίζετε τους κανόνες κάθε αθλήματος και να τους ακολουθείτε

* Να έχετε τον σωστό εξοπλισμό, που να ταιριάζει στο δικό σας σώμα (μπορεί να σώσει τα μάτια, τα δόντια, τις αρθρώσεις, ίσως και τη ζωή σας)

* Να ξεκουράζεστε τακτικά, ιδίως εάν αισθανθείτε κουρασμένος ή εάν πονάτε

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ

Κοινοποιήστε στο Facebook